DIABETISCHE RETINOPATHIE

Diabetes mellitus is een ziekte waarbij het lichaam suiker niet meer correct kan verwerken.  Diabetes komt vaak voor en we onderscheiden 2 belangrijke vormen, diabetes type 1 en type 2.
Bij type 1 is er een te lage productie van insuline door de bètacellen van de pancreas of alvleesklier, en dit ontwikkelt zich vaak op jonge leeftijd .
Bij type 2 is er onvoldoende reactie van de lichaamscellen op de aanwezige insuline of insuline-resistentie.  Dit komt vaak voor in combinatie met een te hoog cholesterol, hoge bloeddruk, en overgewicht. Er is een duidelijke erfelijke voorbeschiktheid en de ziekte komt meestal voor op oudere leeftijd.  Deze vorm is de meest voorkomende vorm in de westerse landen.

Diabetes mellitus is een systeemziekte: het tast alle organen in het lichaam aan, en dit omdat een hoog bloedsuikergehalte de zenuwen en bloedvaten aantast.
Een van de organen die hierdoor getroffen kan worden is het netvlies van het oog, en dit komt voor bij beide vormen van diabetes.
Diabetische retinopathie is een van de belangrijke oorzaken van blindheid bij westerse volwassenen,  en treft meestal beide ogen.
Er kunnen echter al vrij gevorderde letsels aanwezig zijn zonder dat de patiënt dit merkt. Daarom is het belangrijk dat elke diabetespatiënt zijn ogen minstens jaarlijks laat nakijken.

We onderscheiden 4 verschillende stadia in de ziekte:
1/ milde niet proliferatieve retinopathie: microaneurysmata of kleine afwijkingen van de bloedvaten.
2/ matige niet proliferatieve retinopathie: er is ook verstopping van de bloedvaten
3/ ernstige niet proliferatieve retinopathie: er ontstaat zuurstoftekort in het netvlies
4/ proliferatieve retinopathie: er ontstaan als reactie op het zuurstoftekort nieuwe fragiele bloedvaten, welke kunnen bloeden en ernstig visusverlies kunnen veroorzaken.

In elk van deze stadia kan er ook maculair oedeem (zwelling van het centrale netvlies) optreden, wat wazig zicht en verminderd zicht voor dichtbij kan veroorzaken.

Bovendien kunnen diabetespatiënten ook op jongere leeftijd cataract ontwikkelen en is hun risico op hoge oogdruk en glaucoom verhoogd.

Onderzoek

Visus, oogdruk en oogfundus onderzoek worden jaarlijks uitgevoerd.
Indien er letsels aanwezig zijn, kan bijkomend onderzoek nodig zijn, zoals een OCT scan van het netvlies om maculair oedeem op te volgen of een fluoangiografie om de doorbloeding van het netvlies te onderzoeken en vast te stellen of er verstopte bloedvaten, lekkage en/of nieuwvaatvorming aanwezig is.

Behandeling

De beste behandeling is het vermijden van complicaties van de ziekte door het suikergehalte in het bloed, evenals de bloeddruk en cholesterol goed onder controle te houden. Ook belangrijk is overgewicht te vermijden en voldoende lichaamsbeweging te hebben.

Door de verbetering van de algemene behandeling van diabetespatiënten zien we een duidelijk later en minder optreden van complicaties in het oog, maar helaas zijn nog een heel aantal patiënten zich niet bewust van het belang van een goede bloedsuikercontrole.  De letsels treden ook vaak pas na jaren op en worden pas laattijdig opgemerkt.
De behandeling van het netvlies geven de beste resultaten bij vroege en nog niet gevorderde letsels.

-Bij ernstige niet proliferatieve en proliferatieve retinopathie wordt panretinale  laserbehandeling uitgevoerd.  Deze helpt om de nieuwvaatvorming te doen verdwijnen, en wordt best uitgevoerd vooraleer er een bloeding optreedt.  Indien er reeds een ernstige bloeding in het oog is, welke niet snel opklaart, moet dit chirurgisch verwijderd worden (een vitrectomie).
De laserbehandeling is bijna volledig pijnloos en wordt ambulant uitgevoerd.   Het ganse perifere netvlies wordt behandeld en dit kan leiden tot lichte vermindering van het gezichtsveld, maar helpt het centrale zicht te behouden.

-Ook bij maculair oedeem wordt vaak laserbehandeling uitgevoerd, om de lekkage van vocht in het centrale netvlies te verminderen en zo het zicht verlies te vermijden of verminderen. Recent wint echter een andere behandeling aan belang, namelijk het injecteren van een anti VEGF medicijn in het oog, om zowel lekkage als nieuwvaatvorming in het netvlies te verminderen.  Dit geeft vaak betere resultaten dan laserbehandeling maar meerdere sessies zijn vaak nodig.


Al zijn de behandelingen effectief in het verminderen van visusverlies, toch worden helaas nog veel diabetespatiënten uiteindelijk slechtziend. Wereldwijd zijn 12% van alle blinden of slechtzienden te wijten aan diabetes.  Goede controle van uw bloedsuiker en regelmatige controle van uw ogen blijven dus zeer belangrijk!