Verschillende soorten glaucoom

Er zijn verschillende soorten glaucoom, die allemaal een andere oorzaak kunnen hebben.  De gevolgen zijn echter voor alle soorten hetzelfde: beschadiging van de oogzenuw.
De twee belangrijkste soorten glaucoom zijn het openkamerhoekglaucoom en het afgesloten-kamerhoekglaucoom.  Open en afgesloten kamerhoek slaan op de toegankelijkheid van de kamerhoek in de voorste oogkamer.

Openkamerhoekglaucoom

Het openkamerhoekglaucoom is veruit de meest voorkomende vorm van glaucoom.
Het komt meestal op zichzelf voor maar in wat zeldzamere gevallen kan het veroorzaakt worden door andere oogziekten.  Het op zichzelf staande openkamerhoekglaucoom komt met het klimmen der jaren meer voor.

Oculaire hypertensie

Een verhoogde oogdruk kan een lange tijd bestaan voordat er schade optreedt.
Soms treedt er helemaal geen schade op bij een licht verhoogde oogdruk.  Het probleem hierbij is dat de oogarts meestal niet van tevoren kan zeggen of een patiënt wel of geen beschadiging kan oplopen. Dit is mede afhankelijk van de aanwezigheid van andere factoren.  Als er nog geen schade is opgetreden wordt er gesproken van een verdenking op glaucoom.  Dit stadium wordt ook wel oculaire hypertensie genoemd. 

Primaire openhoekkamerglaucoom

Het primaire openkamerhoekglaucoom ontstaat door dat de openingen in het filter dat zich in de kamerhoek bevindt, kleiner worden.  De kamerhoek zelfs is dus niet vernauwd of afgesloten, maar het filter gaat dichtzitten.  De oorzaken daarvan zijn niet precies bekend.  Er kunnen aangeboren afwijkingen zijn, maar over het algemeen is de langzame vernauwing van de filtergaatjes een verschijnsel dat door onbekende oorzaken op oudere leeftijd plaatsvindt, met name boven het 40e levensjaar.

Glaucoom zonder verhoogde oogdruk

In sommige gevallen kan de doorbloeding van de oogzenuw al om andere redenen verslechterd zijn en zal een normale oogdruk de bloedvaatjes ver genoeg dichtdrukken.
Deze vorm van glaucoom wordt ‘lage-oogdrukglaucoom’ genoemd, een betere term zou normale-oogdrukglaucoom zijn.  Meestal is er dan sprake van een slechte bloedtoevoer naar de oogzenuw, maar dat is niet altijd het geval: een aantal van de oorzaken van dit type glaucoom is niet bekend.  Overigens zijn den gevolgen precies hetzelfde als van glaucoom met verhoogde oogdruk: geleidelijk gezichtsveldverlies waarbij het centrale zien lang gespaard blijft.

Afgesloten-kamerhoekglaucoom

Bij deze vorm van glaucoom wordt de afvoer van het kamerwater anders geblokkeerd dan bij het openkamerhoekglaucoom.  De filter in de kamerhoek is afgesloten door de basis van de iris.  Dit gebeurt in ogen die een speciale bouw hebben.  Bij deze ogen is de voorste oogkamer zeer ondiep en ligt de lens naar voren.  Dit is eveneens een aandoening die voornamelijk voorkomt op oudere leeftijd.
Ook deze vorm kan op zichzelf staan of optreden als gevolg van andere oogziekten.

De op zichzelf staande vorm kan onderverdeeld worden in een:

  • Acute vorm
  • Chronische vorm

Acute vorm

Is zeldzaam maar dramatisch.
Hierbij veroorzaakt de iris een plotselinge blokkade van de afvoer van het kamervocht.  De iris bolt dan zover naar voren in de voorste oogkamer dat zij tegen het afvoerkanaal in de kamerhoek komt te liggen en deze afsluit.
De oogdruk loopt hierdoor torenhoog op en er ontstaat een dramatisch beeld met een rood oog, heftige pijn en wazig zien.  Deze vorm vereist absoluut een ingrijpen door een oogarts.

Chronische vorm

Komt vaker voor. 
Het is belangrijk deze vorm in een vroeg stadium te herkennen, omdat het dan goed te behandelen is. 
Het verraderlijke van dit type glaucoom is dat de oogdruk sterk kan wisselen.
Drukschommelingen kunnen de oogarts ontgaan bij routinematige oogdrukmeting.  Deze vorm van glaucoom kan eigenlijk het beste worden vastgesteld door de diepte van de voorste oogkamer te beoordelen: en vooral door de wijdte van de kamerhoek te bekijken.  Deze vorm van glaucoom komt het meest voor bij mensen met een ondiepe voorste oogkamer en een nauwe kamerhoek. 

Aangeboren glaucoom

Bij baby’s, kinderen en jonge volwassen kan men soms een aangeboren vorm van glaucoom aantreffen.  Meestal is er dan sprake van een aangeboren afwijking in de ontwikkeling van het afvoersysteem voor het kamerwater.

Hoe deze afwijking ontstaat is niet bekend, maar waarschijnlijk spelen erfelijke factoren een rol.  De therapie bij baby’s en zuigelingen is chirurgisch.  Bij kinderen en jonge volwassen is de therapie, afhankelijk van de ernst van de aandoening, medicamenteus of chirurgisch.


Glaucoom ten gevolge van andere oogziekten

Glaucoom kan ook ontstaan als gevolg van andere problemen met de ogen: verwondingen, ontstekingen, tumoren, afsluiting van bloedvat, andere oogziekten of oogafwijkingen ten gevolge van suikerziekte.  Deze vormen van glaucoom zullen over het algemeen eerder worden opgemerkt, omdat de patiënt en de oogarts zich bewust zijn van de risico’s die samenhangen met deze oogziekten.